Gewrichtsslijtage van de knie (artrose)

Een ander woord voor gewrichtsslijtage is artrose. Dit is een aandoening van het kraakbeen in gewrichten. Artrose ontstaat doordat er gewrichtskraakbeen verloren gaat. Door het ouder worden, verslechtert de kwaliteit van het kraakbeen en verdwijnt kraakbeen soms helemaal, zodat het onderliggende bot (gedeeltelijk) bloot komt te liggen. Bij artrose verandert ook de samenstelling van de gewrichtsvloeistof. Deze vloeistof is nodig om het gewricht soepel te laten bewegen en om schokken te absorberen. Door slijtage van gewrichtkraakbeen en een vermindering van de (schokabsorberende) gewrichtsvloeistof kunnen botten over elkaar schuren, wat pijn veroorzaakt. Iedereen boven de zestig jaar lijdt eigenlijk wel aan een bepaalde mate van artrose, maar soms begint het al op jongere leeftijd.

Artrose wordt gekenmerkt door pijn tijdens beweging van het aangedane gewricht, en door een stijf of stram gevoel. Het gewricht is vooral stijf na een tijdje niet bewegen (bijvoorbeeld ’s ochtends). Verder kunnen ernstig aangedane gewrichten een krakend gevoel geven en kan er bewegingsbeperking (een strekbeperking) ontstaan. Soms kan er vochtophoping optreden in het gewricht, als uiting van een ontstekingsreactie.

De meest voorkomende klacht bij slijtage van de knie is echter pijn. U voelt pijn in uw knie en dit trekt door naar het bovenbeen en uw kuit. U voelt dat het gewricht stijver wordt. Ook bij het opstaan doet het pijn (de zogenaamde startpijn). Lopen, traplopen, knielen en hurken, worden voor u steeds moeilijker. Deze klachten nemen toe als de slijtage verergert. 

Behandelingsopties van gewrichtsslijtage knie (artrose):

Helaas is artrose nog nauwelijks te genezen. De enige behandelingen die mogelijk zijn dragen bij aan het verlichten van pijn en het behouden van functie. De operatieve behandelingsmogelijkheden met behulp van een kijkoperatie zijn zeer beperkt. Het biedt vaak niet meer dan een tijdelijke vermindering van klachten en beperkingen.

Bewegen

Het wordt sterk aangeraden in beweging te blijven met het aangedane gewricht: niets doen leidt tot meer stijfheid en pijn. De activiteiten moeten een lage ‘drukbelasting’ hebben op het aangedane gewricht (bijvoorbeeld wandelen, fietsen, zwemmen bij artrose van knie, heup of schouder). Bij ernstige stijfheid en bewegingsbeperking kan oefentherapie Cesar/-Mensendieck of fysiotherapie eveneens zinvol zijn.

Controle over het lichaamsgewicht

Omdat overgewicht een belangrijke oorzaak is voor het ontstaan van artrose en het de belasting op het gewricht vergroot, wordt sterk aangeraden naast bewegen ook af te vallen. Deze gecombineerde aanpak vermindert de pijnklachten en behoudt en/of verbetert de functie van het aangedane gewricht.

Pijnbestrijding

Een andere behandelvorm van artrose bestaat uit pijnbestrijding door middel van geneesmiddelen. Doorgaans wordt eerst met paracetamol begonnen. Komt u daarmee niet uit, dan kan de arts u een pijnstiller/ontstekingsremmer voorschrijven, zoals ibuprofen of diclofenac.

De kijkoperatie

Het effect van een kijkoperatie is zeer beperkt als sprake is van een voortgeschreden artrose.

Wanneer is een kunstknie wenselijk?  

Een nieuwe knie is geïndiceerd bij ernstige gewrichtsslijtage: als de slijtage voortschrijdt, nemen de klachten en beperkingen toe. Medicijnen en oefentherapie onder leiding van de fysiotherapeut helpen dan vaak niet meer. Pijn is de voornaamste reden om een kunstknie te plaatsen. De patient heeft het gevoel dat ‘de maat vol is’ of dat hij/zij ‘met de rug tegen de muur staat’. Omdat een nieuwe knie en beperkte levensduur heeft, wordt de operatie bij jonge patiënten zo lang mogelijk uitgesteld.